Yazılım Lisansları Nelerdir ?

Yazılım lisansları bir programın geliştirilmesi, dağıtılması gibi şartları belirtir. Uygulama ve sistem yazılımlarının kimler tarafından ve ne şekilde kullanılabileceğini gösteren yazılım lisansları sözleşmeleri vardır. Programın kurulabilmesi için sözleşmenin kabul edilmesi gerekir. Bu sözleşmelerde, belirtilen program kaç bilgisayarda, kaç kişi tarafından, ne kadar sürelik zaman diliminde kullanılabileceği,  yazılım üzerinde değişiklik yapılıp yapılamayacağı, izin almadan dağıtılıp dağıtılamayacağı gibi şartlar detaylı bir şekilde belirtilmektedir.

Aynı görevi yapmak için kullanılabilecek benzer özelliklere sahip pek çok program bulunduğundan, her kullanıcı kendisi için uygun lisans türüne sahip olan yazılımları seçme şansına sahiptir. Örneğin, yazı yazma işlemleri için bazı kullanıcılar ücretli olan Microsoft Word yazılımını, diğer kullanıcılar ise ücretsiz olan Apache OpenOffice Writer veya LibreOffice Writer yazılımını kullanabilirler.

Yazılım Lisansları Nelerdir ?

a) Ücretsiz Yazılım Nedir ? (Freeware): Dağıtımı ve kullanımı tamamen ücretsiz olan yazılımlardır. İnternet üzerinde pek çok ücretsiz yazılım, program paylaşım sitelerinde rahatça bulunup indirilebilir.

ücretsiz yazılım lisansları

b) Paylaşılan Yazılım Nedir ? (Shareware): Belirli bir süre (15-30 gün) kullanım izni olan programlardır. Verilen süre bitiminde kullanmaya devam etmek için paylaşılan yazılım satın alınmalıdır. Deneme sürümü olarak da bilinir. Ücretli antivirüs yazılımları buna güzel bir örnektir.  Geliştiricileri programları genelde bu şekilde dağıtırlar çünkü kullanıcı tarafından bakıldığında insanlar tam olarak ne işe yaradığı, ne gibi yeteneklere sahip olduğunu bilmedikleri bir programı neden satın alsınlar ki?

deneme sürümü

c) Demo Yazılım Nedir ?: Bazı özellikleri kısıtlanmış olan yazılımlardır. Örneğin; yapılan işlemlerin çıktısının alınamaması veya bir oyunda ikinci aşamaya geçilememesi gibi. Tüm özelliklerin kullanılabilmesi için demo yazılım kullanıldıktan sonra gerçek lisanslı program satın alınmalıdır.

demo yazılım

d) Açık Kaynak Kodlu Yazılım Nedir ? (Open Source): Kaynak kodu herkese açık olan ve isteyen programcılar tarafından üzerinde değişiklik yapılabilen yazılımlardır. Genellikle ücretsiz olarak dağıtılmaktadırlar. LibreOffice, FileZilla buna güzel bir örnektir. Bu tür yazılımlar Genel kamu lisansına (GNU veya GPL) sahiptirler. GNU ve GPL temelinde özgür yazılım, şeffaflık gibi prensipler yer alır. Program şeffaf olduğu için kullanıcılar kapalı kutu gibi bir kod dizisini çalıştırmak zorunda kalmazlar. GPL lisansına sahip bir yazılımın kaynak kodları herkese açık olduğu için başka programcılar mevcut kodlara kendilerinden bir şeyler katarak ücretsiz olarak dağıtabilir veya ticari kazanç sağlayabilir.

filezilla açık kaynak lisansı

Son Kullanıcı Lisans Anlaşması (EULA)

Bir yazılımı kurarken yasal olarak kabul etmeniz gereken şartları belirten anlaşmadır. Program kurarken karşımıza çıkan, program üreticisi tarafından tüm detaylarıyla açıklanan metinleri içeren anlaşmadır. Şartları kabul ederseniz program kuruluma devam eder, etmezseniz yükleme işlemi iptal edilir.

eula son kullanıcı anlaşması

Creative Commons (CC) Lisansı Nedir?

GNU ve GPL temelli, eser sahiplerinin eserlerini ücretsiz olarak herkesin kullanıma açtığı bir telif sözleşmesidir. Creative Commons lisansı resim, müzik, video gibi birçok eser türü için geçerlidir ve bu eserlerin kullanıcılar tarafından kullanılmasında telif hakkı açısından bir sakınca bulunmamaktadır. Örneğin; Bir Youtube video klip hazırlamaktasınız, klip boyunca bilinen bir sanatçının şarkısını kullandığınızda büyük bir ihtimalle o klibi telif hakkı sorunu nedeniyle yayınlayamazsınız, yayınlasanız bile gelir elde etme şansınız yoktur. Klibinizde herkesin kullanımına açık olan Creative Commons lisanslı bir müzik kullanırsanız herhangi bir telif sorunu yaşamayacaksınız.

ipucuCreative Commons içerik arama motoruna buradaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

Paylaş Facebook'ta Paylaş Twitter'da Paylaş Google+'da Paylaş

Yazıya yapılan yorumlar

Henüz yorum yapılmamış!

wpDiscuz